Khi đường huyết của bạn nằm trong khoảng mục tiêu ( Time in range – TIR), nó cung cấp thông tin về tính hiệu quả của phương pháp điều trị đái tháo đường. Bài viết cung cấp những điều bệnh nhân đái tháo đường cần biết về chỉ số TIR và lý do tại sao TIR lại ngày càng được đánh giá quan trọng hơn so với chỉ số HbA1c trước đây.

HbA1c từng được đánh giá là chỉ số vàng trong việc đánh giá việc kiểm soát đường huyết. Nếu chỉ số HbA1c dưới 7% , thì hầu hết các bác sĩ sẽ thỏa mãn với mục tiêu đó.

Tuy nhiên cùng với sự phát triển và sử dụng ngày càng rộng dãi của thiết bị đo đường huyết liên tục ( Continuous glucose monitors – CGM ), các số liệu đo đạc mới giờ đây đã cho chúng ta thấy cái nhìn rộng, tốt hơn về việc kiểm soát đường huyết của bệnh nhân đái tháo đường.

Thời gian đường huyết nằm trong mục tiêu (TIR) là gì ?

Thời gian đường huyết nằm trong khoảng mục tiêu ( Time in range – TIR) là phần trăm thời gian nồng độ đường huyết của bệnh nhân tiểu đường nằm trong ngưỡng mục tiêu trong một khoảng thời gian nhất định. Nếu một bệnh nhân tiểu đường có chỉ số TIR là 50% có nghĩa là bệnh nhân đó có 12h mỗi ngày ( 12h / 24h) có nồng độ đường huyết nằm trong ngưỡng mục tiêu.

Ngưỡng mục tiêu mức đường huyết của mỗi người có thể khác nhau, tuy nhiên hầu hết các khuyến cáo chính thức đều đưa ra ngưỡng mục tiêu từ 70 mg/dl đến 180 mg/dl ( 3,9 – 10 mmol/l)

Tại sao TIR lại quan trọng ?

Trái ngược với chỉ số HbA1c, TIR có một số lợi thế hơn. Trước tiên, HbA1c chỉ thể hiện được mức đường huyết trung bình của bệnh nhân trong 2 – 3 tháng. Chỉ số này không cho biết thêm thông tin gì hoặc không có bất cứ sự giải thích nào. TIR sẽ hiển thị được từng thời điểm đường huyết cao, thời điểm đường huyết thấp, nó cho phép bác sĩ và bệnh nhân có được cái nhìn toàn diện trong việc kiểm soát bệnh đái tháo đường ngày qua ngày.

Bệnh nhân 1Bệnh nhân 2Bệnh nhân 3
Thời gian nồng độ đường
cao hơn ngưỡng
40%25%0%
Thời gian nồng độ đường
trong ngưỡng (TIR)
40%70%100%
Thời gian nồng độ đường
thấp hơn ngưỡng
20%5%0%
HbA1c7% 7% 7%

Bảng trên mô tả ví dụ về 3 bệnh nhân đái tháo đường khác nhau. Mặc dù cả 3 bệnh nhân đều đạt được mức HbA1c tốt, nhưng nhìn kĩ hơn về khoảng thời gian mức đường huyết cao hơn, thấp hơn hoặc trong ngưỡng mục tiêu thì lại cho ta thấy một bức tranh khác về về sự thay đổi đường huyết. Rõ ràng bệnh nhân số 3 có mức đường huyết luôn luôn nằm trong ngưỡng mục tiêu ở bất cứ thời điểm nào đã có chế độ kiểm soát đường huyết tốt hơn rất nhiều. Thông tin này rất quan trọng trong việc thực hiện những thay đổi nhỏ trong liệu pháp điều trị, và đôi khi là liên tục, cần thiết để sống tốt với bệnh tiểu đường

Và trong trường hợp chúng ta cần thêm bằng chứng về hiệu quả của chỉ số TIR, chúng ta biết rằng không chỉ việc để mức đường huyết cao kéo dài gây ra biến chứng mà ngay cả việc mức đường huyết dao động nhiều cũng gây ra biến chứng ( có nghĩa mức đường huyết lúc cao lúc thấp). Càng nhiều lần đường huyết bị dao động cao – thấp thì càng có nguy cơ mắc biến chứng như là biến chứng mắt và biến chứng thận.

Mối quan hệ giữa TIR và nguy cơ mắc biến chứng tiểu đường

Các nhà khoa học đã phát hiện ra mối quan hệ chặt chẽ giữa thời gian nồng độ đường trong ngưỡng và nguy cơ mắc biến chứng tiểu đường. Một số nhà khoa học còn tin rằng TIR là chỉ số đầu tiên để đánh giá biến chứng.

Chỉ số HbA1c đánh giá đường huyết dán tiếp, và phụ thuộc vào những tế bào máu được thay mới, mà điều đó thì thay đổi khác nhau tùy từng người Chính vì vậy A1c bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố bên ngoài khác.

Chính vì vậy, nhiều người đang hướng tới sự đơn giản của chỉ số TIR. Còn nhiều thời gian đường huyết nằm trong ngưỡng mục tiêu thì càng ít nguy cơ mắc biến chứng đái tháo đường và ngược lại.

Chỉ số TIR bao nhiêu là hợp lý ?

Các đồng thuận quốc tế về Time in Range đã cập nhật các thông số mục tiêu quan trọng trong thực hành lâm sàng, bao gồm thời gian trong, trên và dưới khoảng mục tiêu cho các đối tượng bệnh nhân đái thái đường typ 1 và typ 2.

Hầu hết các nhà khoa học đồng ý rằng khoảng mục tiêu tốt nhất cho nồng độ đường huyết là trong khoảng 70 -180 mg/dl ( 3,9 -10 mmol/l ). Tuy nhiên, các yếu tố như phụ nữa mang thai, hạ đường huyết, hoặc các điều kiện sức khỏe khác có thể có sự thay đổi về khoảng mục tiêu. Khoảng mục tiêu nên được xác định bởi bác sĩ cho phù hợp với từng người. Khi có được khoảng mục tiêu thì hãy cố gắng điều chỉnh để mức đường huyết nằm trong khoảng đó càng nhiều càng tốt.

Theo các nghiên cứu, khoảng thời gian trung bình mà đường huyết nằm trong khoảng mục tiêu của bệnh nhân đái tháo đường dao động quanh mức 50-60%.

Các khuyến cáo mới nhất của các nhà khoa học về TIR cho bệnh nhân đái tháo đường type 1 và type 2 như sau:

  • Tối thiểu 70% thời gian trong ngày đường huyết ở mức 70- 180 mg/dl ( 3,9 -10 mmol/l)
  • Ít hơn 4% thời gian trong ngày đường huyết thấp hơn 70 mg/dl ( 3,9 mmol /l)
  • Cắt giảm tối đa thời gian đường huyết trên 180 mg /dl ( 10 mmol/l) trong 1 ngày

Điều quan trọng nhất là đặt mục tiêu phải thực tế, tăng dần mức TIR từ từ cho đến khi đạt được mục tiêu.

Và trong trường hợp bạn muốn biết mức TIR cho người bình thường là bao nhiêu thì những nghiên cứu hiện nay chỉ ra rằng. ” 97% thời gian trong ngày mức đường huyết nằm trong mức 70 – 140 mg/dl ( 3,9 -7,8 mmol/dl) và mức trung bình đường huyết 99 mg /dl ( 5,5 mmol/dl ) với sự dao động nhỏ.

Làm sao để xác định TIR của bạn ?

Để xác định được TIR , bạn cần số liệu mức đường huyết liên tục trong 14 ngày. Nếu bạn sử dụng máy đo đường huyết liên tục ( CGM ).

Hầu hết các máy đo đường huyết liên tục hiện nay đều sẽ xác định chỉ số TIR tự động cho bạn.

Làm sao sử dụng chỉ số TIR để tối ưu quá trình điều trị tiểu đường ?

Bạn cần thường xuyên trao đổi với bác sĩ trong việc thực hiện các thay đổi trong quản lý và điều trị đái tháo đường. TIR sẽ là chỉ số để bạn xác định liệu những thay đổi trong điều trị có hiệu quả ( Bao gồm thuốc, tập luyện và ăn uống ). Ví dụ:

  • Nếu chế độ ăn của bạn hàng ngày có thay đổi, sau 14 ngày , bạn kiểm tra mức TIR và thấy có tăng lên 3. Như vậy có nghĩa chế độ ăn của bạn thay đổi là hợp lý.

TIR cho bạn thông tin về việc liệu rằng chế độ ăn, liều lượng thuốc, chế độ tập luyện của bạn đã đi đúng hướng hay chưa.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *