Chất béo là gì

Chất béo, còn được gọi là lipid, là một thuật ngữ chung để mô tả các hợp chất hòa tan trong các dung dich như alcohol. Khi hòa với nước, chất béo không trộn lẫn được, mà thường nổi lên trên tạo thành một lớp tách biệt ở trên cùng.

Chất béo chứa carbon, hydro và oxy giống như carbohydrat và protein nhưng chất béo có cấu trúc phân tử khác. Chất béo tồn tại ở dạng rắn và lỏng. Khi mô tả chất béo, chúng ta thường phân loại chất béo thành acid béo và những cấu trúc chất béo phức tạp.

Nguồn thực phẩm chứa chất béo
Vai trò sinh lý của chất béo trong cơ thể

Chất béo thực hiện nhiều vai trò trong cơ thể bao gồm: Tạo năng lượng, tạo cảm giác đầy, cung cấp chất béo thiết yếu, hòa tan vitamin tan trong chất béo, dự trữ, tạo cấu trúc bao bọc cơ thể, truyền xung điện.

Năng lượng

Chất béo là chất có năng lượng lớn nhất trong các đại dưỡng chất, Mỗi g chất béo cung cấp 9 kcal năng lượng (So với đường và Protein là 4 kcal/g ). Năng lượng này được cơ thể sử dụng cho tăng trưởng, các chức năng và hoạt động hàng ngày.

Cảm giác đầy

Chất béo tạo vị ngon và cảm giác no hay đầy. Đó là do hàm lượng chất béo cao trong nhiều đồ ăn khiến ta ăn ngon miệng hơn. Tương tự, đây cũng là lý do khiến những đồ ăn ít béo kém hấp dẫn hơn đồ ăn giống như vậy nhưng nhiều chất béo hơn. Có thể chúng ta có cơ chế nội sinh tác động đến cảm giác no do ảnh hưởng của lượng chất béo chúng ta ăn vào cơ thể.

Một ví dụ độc đáo về hoạt đông của chất béo như một tín hiệu no đầy là khi bú sữa mẹ. Sữa mẹ chứa 50% chất béo và thành phần chất béo trong sữa làm tăng cảm giác đầy, điều này dẫn đến cảm giác no để ra tín hiệu kết thúc bữa bú.

Bao bọc cơ thể

Chất béo đóng vai trò quan trọng bằng cách bao bọc và bảo vệ các cơ quan nội tạng. Chất béo tích tụ trong nhiều hốc cơ thể giúp bảo vệ gan và nhiều cơ quan khác khỏi chấn thương do những chuyển động và hoạt động thường nhật. Lớp tích tụ này và các tổ chức dưới da sẽ giúp chúng ta duy trì thân nhiệt.

Chất béo thiết yếu

Các acid béo thiết yếu như linoeic và linolenic phải được cung cấp từ thức ăn vì cơ thể không có khả năng tổng hợp. Với trẻ sơ sinh, vì các acid béo thiết yếu rất quan trọng cho tăng trưởng và phát triển bình thường nên chúng phải chiếm từ 1-2 % tổng năng lượng từ thức ăn để phòng ngừa thiếu hụt.

Hấp thu vitamin tan trong dầu

Chất béo không tan trong nước. Do đó, sự hiện diện của chất béo trong bữa ăn và máu hỗ trợ hấp thu và vận chuyển các vitamin tan trong dầu bao gồm các vitamin A,D,E,K.

Dự trữ

Khi ăn quá nhiều chất béo, phần lớn chất béo thừa sẽ được dự trữ thành mô khắp cơ thể. Mô này giữ nhiệm vụ như một dự trữ năng lượng về sau. Nếu nhu cầu năng lượng không được đáp ứng bởi chế độ ăn, thì chúng ta có thể lấy mỡ dự trữ từ mô này và sử dụng thành năng lượng.

Cấu trúc

Loại chât béo đặc biệt được gọi là phospholipid là thành phần quan trọng của màng tế bào. Dạng đặc biêt của phospholipid với đầu ưu nước và đầu ưu béo mang lại cho tế bào khả năng tồn tại trong môi trường nước. Nó cũng mang lại cho tế bào khả năng lựa chọn những gì được đưa ra hoặc đưa vào lòng tế bào.

Cách điện

Chất béo hỗ trợ hoạt động thần kinh bằng cách làm việc như chất cách điện. Có những nơi tích tụ mỡ chuyên biệt dọc theo dây thần kinh cho phép các xung điện truyền nhanh hơn.